Dzieła - tomy I/II

Tom I
List apostolski Jana Pawła II 5
Wprowadzenie do Dzieł św. Jana od Krzyża 25
Wykaz skrótów 74
Góra doskonałości 75

DROGA NA GÓRĘ KARMEL
Wprowadzenie 87
Droga na Górę Karmel 97
Założenie 99
Strofy 99
Prolog 101

KSIĘGA PIERWSZA
Noc czynna zmysłów
Rozdział 1
Przytacza pierwszą strofę. Mówi o dwóch różnych nocach, przez które przechodzą osoby duchowe według dwóch części człowieka, niższej i wyższej. Objaśnia następującą strofę 109
Objaśnienie strof 110
Rozdział 2
Objaśnia, co to jest ta „noc ciemna”, przez którą dusza przeszła, jak mówi, by dojść do zjednoczenia. Mówi o jej przyczynach 111
Rozdział 3
Mówi o pierwszej przyczynie tej „nocy”, to jest o wyzbyciu się pożądania wszystkich rzeczy. Podaje przyczynę, dlacze¬go nazywa się to „nocą” 113
Rozdział 4
Udowadnia konieczność przejścia duszy przez „ciemną noc zmysłów”, którą jest umartwienie pożądania, by mogła dążyć do zjednoczenia z Bogiem 116
Rozdział 5
Posługując się powagą Pisma świętego, udowadnia w dalszym ciągu, że dusza koniecznie musi przejść przez tę noc umartwienia w pożądaniu wszystkich rzeczy, by mogła iść do Boga 122
Rozdział 6
Mówi o dwóch głównych szkodach, jakie pożądania wy¬rzą¬dzają duszy. Pierwsza z nich nie dopuszcza dobra do duszy, druga wprost jej szkodzi. 127
Rozdział 7
Mówi, jak pożądania męczą duszę. Na potwierdzenie przytacza porównanie i dowody z Pisma świętego 132
Rozdział 8
Mówi o tym, jak pożądania zaciemniają i zaślepiają duszę 134
Rozdział 9
Mówi o tym, jak pożądania brudzą duszę. Na potwierdzenie przytacza porównania i dowody z Pisma świętego 138
Rozdział 10
Omawia, w jaki sposób pożądania „oziębiają i osłabiają”
duszę w cnocie 142
Rozdział 11
Udowadnia, że dusza, aby mogła dojść do zjednoczenia
z Bogiem, musi koniecznie wyzbyć się wszelkich, nawet najmniejszych pożądań 145
Rozdział 12
Daje odpowiedź na inne pytanie: jakie pożądania wystarczają, by wyrządzić duszy wspomniane wyżej szkody 150
Rozdział 13
Mówi o sposobie zachowania się duszy, by mogła wejść w tę „noc zmysłów” 154
Rozdział 14
Objaśnia drugi wiersz strofy 159
Rozdział 15
Objaśnia pozostałe wiersze wspomnianej strofy 160

KSIĘGA DRUGA
Noc czynna ducha
Mówi o najbliższym środku zjednoczenia z Bogiem, którym jest wiara. Mówi więc o drugiej części omawianej już nocy, czyli „nocy ducha”. Zawiera się ona w drugiej strofie, niżej podanej 163
Rozdział 1
Podaje założenie tej księgi 165
Rozdział 2
Zaczyna objaśniać tę drugą cześć, czyli przyczynę „nocy”, którą jest wiara. — Potwierdza dwoma dowodami, że jest ona ciemniejsza niż pierwsza i trzecia 167
Rozdział 3
W jaki sposób wiara jest dla duszy „ciemną nocą”. — Uzasadnia to dowodami, przykładami i obrazami z Pisma świętego 169
Rozdział 4
Mówi ogólnie, że dusza, o ile to od niej zależy, powinna być w ciemnościach, by wiara mogła ją pewnie prowadzić do najwyższej kontemplacji 172
Rozdział 5
Objaśnia, co to jest zjednoczenie z Bogiem. — Przytacza porównanie 177
Rozdział 6
Objaśnia, jak trzy cnoty teologiczne udoskonalają trzy władze duszy i jak sprawiają mrok i próżnię w tych władzach 183
Rozdział 7
Rozważa, jak wąska jest droga, wiodąca do życia wiecznego. Ci więc, co chcą nią postępować, muszą być ogołoceni i uwolnieni od wszystkiego. — Zaczyna mówić o ogołoceniu rozumu 186
Rozdział 8
Wykazuje ogólnie, że żadne stworzenie ani żadne pojęcie rozumowe nie może być najbliższym środkiem do zjednoczenia z Bogiem 193
Rozdział 9
Jak wiara jest dla rozumu najbliższym i odpowiednim środkiem, przez który dusza może dojść do zjednoczenia
z Bogiem w miłości. Potwierdza to cytatami i obrazami z Pisma świętego 199
Rozdział 10
Podaje rozróżnienia pomiędzy wszystkimi pojęciami i poznaniami, jakie umysł objąć może 201
Rozdział 11
O przeszkodach i trudnościach, jakie mogą wyniknąć z pojęć umysłowych, otrzymanych w sposób nadprzyrodzony przez ukazanie się ich zewnętrznym zmysłom cielesnym. Jak dusza powinna się wobec nich zachować 203
Rozdział 12
Mówi o naturalnych pojęciach wyobrażeniowych. Objaśnia je i dowodzi, że nie mogą one być właściwym środkiem do zjednoczenia z Bogiem. Wskazuje, jakie szkody przynoszą, jeśli dusza nie odrywa się od nich 211
Rozdział 13
Podaje znaki, które powinien zauważyć w sobie człowiek duchowy, by mógł poznać, kiedy powinien opuścić rozmyślanie i rozumowanie, a przejść do stanu kontemplacji 217
Rozdział 14
Uzasadnia potrzebę tych trzech znaków i wskazuje na ich nieodzowność, by dusza mogła postępować naprzód 220
Rozdział 15
Objaśnia, że przy wejściu w ogólne poznanie kontemplacyjne postępujący powinni jeszcze posługiwać się nieraz rozmyślaniem naturalnym i działaniem władz przyrodzonych 229
Rozdział 16
Mówi o pojęciach wyobrażeniowych, pojawiających się w fantazji w sposób nadprzyrodzony. Wskazuje, że nie mogą one służyć duszy za najbliższy środek zjednoczenia z Bogiem 232
Rozdział 17
Wyjaśnia cel i sposób postępowania Boga w udzielaniu duszy dóbr duchowych za pośrednictwem zmysłów. Odpowiada na wątpliwość, która się, w związku z tym nasunęła 240
Rozdział 18
Mówi o szkodach, jakie niektórzy mistrzowie życia duchowego mogą wyrządzić duszom przez niewłaściwe kierownictwo, odnośnie do wspomnianych wizji. Wskazuje, że choćby wizje te pochodziły od Boga, mogą jednak w błąd wprowadzić 247
Rozdział 19
Wyjaśnia i udowadnia, że choć widzenia i mowy pochodzące od Boga same w sobie są prawdziwe, to jednak my mo¬żemy się co do nich mylić. — Potwierdza to świadectwami z Pisma świętego 252
Rozdział 20
Dowodzi świadectwami Pisma świętego, że słowa Boże, mimo iż są zawsze prawdziwe, nie zawsze są pewne we własnych przyczynach 262
Rozdział 21
Objaśnia, że Bóg, chociaż odpowiada niekiedy na to, o co Go prosimy, nie ma upodobania w używaniu takich sposobów. Udowadnia, że chociaż Bóg zgadza się i odpowiada, to jednak często gniewa się z tego powodu 267
Rozdział 22
Rozwiązuje pewną wątpliwość, mianowicie czemu nie wolno teraz w Nowym Testamencie pytać Boga sposobem nadprzyrodzonym, skoro to dozwolone było w Starym Testamencie. Uzasadnia to świadectwami św. Pawła 276
Rozdział 23
Zaczyna mówić, o pojęciach rozumowych, które przychodzą drogą czysto duchową. Wyjaśnia, czym one są 289
Rozdział 24
Mówi o dwóch rodzajach widzeń duchowych, udzielających się sposobem nadprzyrodzonym 292
Rozdział 25
Mówi o objawieniach i ich istocie. Podaje pewne rozróżnienie 298
Rozdział 26
Mówi o poznaniu umysłowym nagich prawd. Dowodzi, że są ich dwa rodzaje i poucza, jak dusza wobec nich powinna się zachować 299
Rozdział 27
Mówi o drugim rodzaju objawień, czyli o odkrywaniu ukrytych tajemnic. Wyjaśnia, kiedy one prowadzą do zjednoczenia z Bogiem, a kiedy są przeszkodą. Przestrzega, że szatan łatwo może przez nie uwodzić 309
Rozdział 28
Mówi o słowach wewnętrznych, które w sposób nadprzyrodzony mogą się udzielać duchowi. Objaśnia, jakie są ich rodzaje 312
Rozdział 29
Mówi o pierwszym rodzaju słów, które czasami tworzy sobie duch skupiony. Podaje ich przyczyny i wskazuje, że mogą być dla duszy zarówno pożyteczne, jak i szkodliwe 314
Rozdział 30
Mówi o słowach wewnętrznych, jakie formalnie słyszy duch sposobem nadprzyrodzonym. Przestrzega przed niebezpieczeństwami, na jakie mogą one dusze narazić. Zachęca do ostrożności, aby nie dać się przez nie oszukać 321
Rozdział 31
Mówi o słowach substancjalnych, jakie duch odbiera wewnętrznie. Podaje jaka jest różnica między tymi słowami a słowami formalnymi. Wskazuje na korzyści, jakie one przynoszą. Podaje rady co do wyrzeczenia się i w ogóle co do ustosunkowania się do nich duszy 324
Rozdział 32
Omawia pojęcia, jakie rozum odbiera z uczuć wewnętrz¬nych, powstających w duszy sposobem nadprzyrodzonym. Podaje ich przyczyny. Wskazuje, jak dusza powinna się do nich ustosunkować, ażeby jej nie przeszkadzały na drodze do zjednoczenia z Bogiem 327

KSIĘGA TRZECIA
Noc czynna ducha, pamięci i woli
Omawia oczyszczenie pamięci i woli przez noc czynną. Podaje naukę jak dusza powinna się zachować co do pojmowań w kręgu tych dwóch władz. Aby mogła dojść do zjednoczenia z Bogiem w obu tych władzach, w doskonałej nadziei i miłości 331
Rozdział 1
Podaje założenie tej księgi 333
Rozdział 2
Mówi o naturalnych pojęciach pamięci. Poucza, jak pamięć powinna się z nich opróżniać, ażeby dusza mogła zjednoczyć się z Bogiem według tej władzy 334
Rozdział 3
Mówi o trzech rodzajach szkód, na jakie narażona jest dusza, jeżeli nie zaciemni się co do wiadomości i rozważań pamięciowych. Omawia tutaj pierwszą szkodę 342
Rozdział 4
Mówi o drugiej szkodzie, jakiej dusza może doznać od szatana, jeśli pójdzie drogą naturalnych pojęć pamięci 345
Rozdział 5
Mówi o trzeciej szkodzie, jakiej doznaje dusza przez szczegółowe, naturalne pojęcia pamięci 346
Rozdział 6
Mówi o korzyściach przychodzących dla duszy z zapomnienia i opróżnienia z wszelkich myśli i pojęć, jakie może posiąść sposobem naturalnym w zakresie pamięci 348
Rozdział 7
Mówi o drugim rodzaju pojęć pamięciowych. Są to wyobrażenia i poznania nadprzyrodzone 350
Rozdział 8
Mówi o szkodach, jakie sprawiają w duszy wiadomości
o rzeczach nadprzyrodzonych, jeśli się nad nimi zatrzymuje. Objaśnia, jakie są te szkody 351
Rozdział 9
Mówi o drugim rodzaju szkód, tj. o niebezpieczeństwie miłości własnej i próżnej zarozumiałości 353
Rozdział 10
Mówi o trzeciej szkodzie, jaką dusza może ponieść ze strony szatana z wyobrażeniowych pojęć pamięci 355
Rozdział 11
Mówi o czwartej szkodzie, jaka grozi duszy z wyraźnych, nad¬przyrodzonych pojęć pamięci. Szkoda ta utrudnia zjednoczenie 357
Rozdział 12
Mówi o piątej szkodzie wynikającej dla duszy z form i pojęć wyobrażeniowych, otrzymywanych sposobem nadprzyrodzonym. Polega ona na tym, że dusza ma o Bogu niskie i niewłaściwe pojęcie 358
Rozdział 13
Mówi o korzyściach, jakie dusza odnosi, odrzucając pojęcia wyobrażeniowe. Odpowiada na niektóre zarzuty i objaśnia różnicę, jaka zachodzi pomiędzy pojęciami wyobrażeniowymi naturalnymi a nadprzyrodzonymi 360
Rozdział 14
Mówi o poznaniach duchowych, które pamięć może przyjmować 366
Rozdział 15
Podaje ogólne wskazówki, jak człowiek duchowy ma się posługiwać władzą pamięci 368
Rozdział 16
Zaczyna objaśniać „noc ciemną” woli. Podaje różne rodzaje skłonności woli 370
Rozdział 17
Zaczyna mówić o pierwszym uczuciu woli. Wyjaśnia, co to jest radość, i podaje rozróżnienie rzeczy, którymi wola może się radować 373
Rozdział 18
Mówi o radości z dóbr doczesnych. Poucza, jak mamy odnosić do Boga radość z tych dóbr 375
Rozdział 19
Mówi o szkodach grożących duszy, która pokłada swoją radość w dobrach doczesnych 379
Rozdział 20
O korzyściach, jakie odnosi dusza, wyzbywając się radości z rzeczy doczesnych 385
Rozdział 21
Mówi o tym, jak próżne jest pokładanie radości woli w dobrach naturalnych. Poucza, jak należy ich używać w dążeniu do Boga 389
Rozdział 22
O szkodach, jakie ponosi dusza, pokładając radość swej woli w dobrach naturalnych 390
Rozdział 23
Mówi o korzyściach, jakie dusza odnosi, nie pokładając radości w dobrach naturalnych 395
Rozdział 24
Mówi o trzecim rodzaju dobra, którym wola może się radować. Są to dobra zmysłowe. Objaśnia ich istotę i podaje od¬miany. Poucza, jak wola powinna dążyć do Boga, oczyszczając się z tych radości 398
Rozdział 25
Mówi o szkodach, jakie ponosi dusza, pokładając w dobrach zmysłowych radość swej woli 401
Rozdział 26
Wskazuje na korzyści, jakie odnosi dusza, wyzbywając się radości w rzeczach zmysłowych. Korzyści te są duchowe
i doczesne 404
Rozdział 27
Zaczyna mówić o czwartym rodzaju dóbr, tj. o dobrach moralnych. Wyjaśnia, jakie one są i o ile godzi się, aby wola nimi się radowała 408
Rozdział 28
Mówi o siedmiu szkodach, w jakie może popaść dusza, pokładając w dobrach moralnych radość swej woli 411
Rozdział 29
Wskazuje na korzyści, jakie dusza odnosi, odrywając swoją radość od dóbr moralnych 416
Rozdział 30
Zaczyna mówić o piątym rodzaju dóbr, którymi może się wola radować. Są to dobra nadprzyrodzone. Określa ich istotę i podaje, czym różnią się od dóbr duchowych. Poucza, jak dusza powinna odnosić radość z nich do Boga 418
Rozdział 31
O szkodach, jakie odnosi dusza, gdy pokłada radość woli we wspomnianych dobrach nadprzyrodzonych 421
Rozdział 32
Wskazuje na pożytki, jakie dusza odnosi, powściągając swoją radość z łask nadprzyrodzonych 426
Rozdział 33
Zaczyna mówić o szóstym rodzaju dóbr, którymi wola może się radować. Określa je i dokonuje pierwszego ich po¬działu 428
Rozdział 34
Mówi o dobrach duchowych, które umysł i pamięć może pojmować wyraźnie. Podaje wskazówki, jak wola powin¬na się zachować, czerpiąc z nich radości 429
Rozdział 35
Mówi o przyjemnych dobrach duchowych, które wyraźnie przedstawiają się woli. Wylicza ich rodzaje 430
Rozdział 36
Mówi w dalszym ciągu o obrazach i wskazuje na brak należytego o nich pojęcia spotykany u niektórych osób. 434
Rozdział 37
Mówi, jak wola powinna podnosić ku Bogu swoją radość
z oglądania obrazów, aby nie zbłądzić i aby jej nie przeszkadzały 437
Rozdział 38
Mówi w dalszym ciągu o dobrach pobudzających. Zajmuje się kaplicami i miejscami poświeconymi na modlitwę 439
Rozdział 39
Poucza, jak powinno się korzystać z kaplic i świątyń, by dusza mogła wznosić się przez nie ku Bogu 442
Rozdział 40
Mówi dalej o tym samym i podaje wskazówki potrzebne dla skupienia wewnętrznego 445
Rozdział 41
Mówi o niektórych szkodach, w jakie wpadają ci, którzy mają zmysłowe upodobanie w rzeczach i miejscach świętych w sposób wyżej omówiony. 446
Rozdział 42
O trzech rodzajach miejsc świętych, i jak powinna się wola wobec nich zachować 447
Rozdział 43
Mówi o innych pobudkach do modlitwy, stosowanych przez wiele osób, a mianowicie o różnych ceremoniach 450
Rozdział 44
Poucza, jak należy przez nabożeństwa kierować ku Bogu radość i wysiłki woli. 452
Rozdział 45
Mówi o drugim rodzaju dobra szczegółowego, którym wola może się próżno radować 456

NOC CIEMNA
Wprowadzenie 463
Prolog do czytelnika 475
Śpiew duszy 475
Zaczyna się objaśnienie strof mówiących o sposobie, jakiego dusza powinna się trzymać na drodze zjednoczenia miłości z Bogiem 477

KSIĘGA PIERWSZA
Noc bierna zmysłów
Strofa pierwsza
Objaśnienie 481
Rozdział 1
Przytacza pierwszy wiersz i zaczyna mówić o niedoskonałościach początkujących 482
Rozdział 2
O pewnych niedoskonałościach duchowych, jakie popełniają początkujący pod wpływem nałogu pychy 484
Rozdział 3
O niektórych niedoskonałościach, jakie popełniają początkujący pod wpływem drugiej wady głównej, którą jest łakomstwo duchowe 488
Rozdział 4
O innych niedoskonałościach, które popełniają początkujący pod wpływem trzeciej wady głównej, którą jest nieczystość 490
Rozdział 5
O niedoskonałościach, jakie powoduje u początkujących
wada główna gniewu 495
Rozdział 6
O niedoskonałościach wynikających z łakomstwa duchowego 496
Rozdział 7
O niedoskonałościach wynikających z zazdrości i lenistwa duchowego 500
Rozdział 8
Zaczyna objaśniać noc ciemną 503
Rozdział 9
O znakach, z których można poznać, czy człowiek duchowy idzie drogą tej nocy, czyli oczyszczenia zmysłów 505
Rozdział 10
Jak powinny się zachować dusze przechodzące przez tę ciemną noc 511
Rozdział 11
Objaśnienie dalszych trzech wierszy strofy 514
Rozdział 12
O korzyściach, jakie sprawia w duszy noc zmysłów 517
Rozdział 13
O innych korzyściach, jakie sprawia w duszy ta noc zmysłów 523
Rozdział 14
Objaśnienie ostatniego wiersza pierwszej strofy. Różne formy i trwanie biernej nocy zmysłów 529

KSIĘGA DRUGA
Noc bierna ducha
Gdzie mówi się o głębszym oczyszczeniu, które jest drugą nocą ducha 533
Rozdział 1
Zaczyna mówić o ciemnej nocy ducha. Mówi, kiedy się ona zaczyna 535
Rozdział 2
Mówi w dalszym ciągu o innych niedoskonałościach, ja¬kim podlegają postępujący 537
Rozdział 3
Uwagi dotyczące tego, co nastąpi 540
Rozdział 4
Przytacza pierwszą strofę i daje jej objaśnienie 542
Rozdział 5
Zaczyna objaśniać, jak ta ciemna kontemplacja nie tylko jest nocą dla duszy, ale również jej udręką i męczarnią 543
Rozdział 6
O innych udrękach, które dusza cierpi w tej ciemnej nocy 548
Rozdział 7
Mówi o tym samym przedmiocie. Wskazuje na inne utrapienia i przykrości woli 552
Rozdział 8
O innych udrękach, które trapią duszę w tym stanie 558
Rozdział 9
Objaśnia, jakim sposobem ta noc, chociaż zaciemnia du¬cha, czyni to dlatego, aby go oświecić i obdarzyć jasnością 562
Rozdział 10
Objaśnia dokładnie to oczyszczenie za pomocą porównania 569
Rozdział 11
Mówi, że dusza odczuwa nagły wzrost miłości Bożej jako owoc srogich doświadczeń 573
Rozdział 12
Objaśnia, że ta straszna noc jest czyśćcem. Mówi, że wśród tej nocy Boska Mądrość oświeca ludzi na ziemi tym samym światłem, jakie oczyszcza i oświeca aniołów w niebie 577
Rozdział 13
O innych skutkach, jakie sprawia w duszy ta ciemna noc kontemplacji 580
Rozdział 14
Przytacza w nim i wyjaśnia trzy ostatnie wiersze pierwszej strofy 587
Rozdział 15
Przytacza drugą strofę i daje jej objaśnienia 589
Rozdział 16
Objaśnia, w jaki sposób dusza, będąc w ciemności, idzie bezpieczna 590
Rozdział 17
Objaśnia, jak ta ciemna kontemplacja jest ukryta 598
Rozdział 18
Wyjaśnia, w jaki sposób ta tajemnicza mądrość jest także schodami 603
Rozdział 19
Przedstawienie pierwszych pięciu stopni schodów miłości 606
Rozdział 20
Przedstawienie pozostałych pięciu stopni 611
Rozdział 21
Objaśnia powiedzenie „osłoniona” i wskazuje na barwy szat osłaniających duszę wśród tej nocy 614
Rozdział 22
Objaśnia trzeci wiersz drugiej strofy 620
Rozdział 23
Mówi o przedziwnej kryjówce, w jakiej pozostaje dusza wśród tej nocy. Wskazuje, że szatan, mogący się dostać do innych, nawet bardziej wzniosłych kryjówek, tutaj nie ma wstępu 621
Rozdział 24
Kończy objaśnianie drugiej strofy 628
Rozdział 25
Objaśnia pokrótce trzecią strofę 630

Tom II

PIEŚŃ DUCHOWA
Wprowadzenie 7
Prolog 18
Pieśń między duszą i Oblubieńcem 21
Założenie 28
Strofa 1
OBJAŚNIENIE 30
Gdzie się ukryłeś 31
Umiłowany, i mnie wśród jęków zostawiłeś? 38
Uciekłeś jak jeleń 40
Gdyś mnie wpierw zranił 40
Biegłam za Tobą z płaczem, a Tyś się oddalił 42
Strofa 2
OBJAŚNIENIE 44
Pasterze, którzy podążacie 44
Poprzez ustronia na szczyt wzgórza wyniosłego 45
Jeżeli kiedyś napotkacie 45
Mego nad wszystko Umiłowanego 46
Powiedzcie, że schnę, mdleję, umieram dla Niego 46
Strofa 3
OBJAŚNIENIE 49
Szukając mojej miłości 49
Pójdę przez góry i rozłogi 51
Nie zerwę kwiatów 51
Przed dzikim zwierzem nie poczuję trwogi,
Przejdę przez szyk obronny i graniczne progi! 53
Przejdę przez szyk obronny i graniczne progi 54
Strofa 4
OBJAŚNIENIE 56
Zagaje i puszcze 56
Rękami Oblubieńca mego zasadzone 57
O łąki pelne zieleni 57
Kwiatami ozdobione 58
Powiedzcie, czy przeszedl wśród was, w którą stronę? 58
Strofa 5
OBJAŚNIENIE 59
Rzucając wdzięków tysiące 59
Przebiegł szybko przez środek boru cichego 60
A jedno tylko spojrzenie 60
I blask Jego postaci 60
Okrył je szatą piękna czarownego 60
Strofa 6
WPROWADZENIE 61
OBJAŚNIENIE 62
Ach! I któż uleczyć mnie może? 62
Ukaż mi się już prawdziwie, bez cienia 63
I nie chciej więcej wysyłać już do mnie
Tylko zwiastunów 63
Którzy nie zaspokoją mojego pragnienia 64
Strofa 7
OBJAŚNIENIE 65
Te dzieła, co się wokół przesuwają 67
Niosą mi pieśń o Twojej czarownej piękności 68
I coraz glębiej duszę rozdzierają 68
Tak, że niemal umieram,
Gdy mi szepcą o Twoich tajemnic wielkości 68
Strofa 8
WPROWADZENIE 70
OBJAŚNIENIE 70
Ach, czemu jeszcze trwasz 71
Życie, co nie masz życia prawdziwego? 71
I ciągle tylko umierasz 72
Od uderzenia grotu milosnego 72
Gdy wchodzisz w tajemnice Umalowanego 72
Strofa 9
WPROWADZENIE 73
OBJAŚNIENIE 73
Dlaczego, gdy rozdarłeś me serce miłością,
Nie dasz balsamu tej ranie? 74
I gdyś mnie porwał, Czemuś mnie znowu zostawił? 74
I nie bierzesz zdobyczy w swoje posiadanie? 76
Strofa 10
WPROWADZENIE 77
OBJAŚNIENIE 79
Ugaś te ognie rozpalone 79
Bo nikt tego prócz Ciebie uczynić nie może 79
I niech Cię ujrzą me oczy 80
Boś Ty jest dla nich jak zorze 80
I tylko w Ciebie patrzeć chcą, o Boże! 80
Strofa 11
WPROWADZENIE 81
OBJAŚNIENIE 82
Odsłoń przede mną obecność Twoją 82
I zadaj śmierć widokiem Twej boskiej piękności 85
Przecież wiesz, że nic nie ukoi
Cierpień zadanych grotami miłości,
Tylko obecność Twoja, widok Twej istności! 88
Strofa 12
WPROWADZENIE 90
OBJAŚNIENIE 90
O źródło kryształowe! 91
Gdyby mi teraz twoja toń wysrebrzona 92
Odzwierciedliła nagle Twoje oczy upragnione! 93
Których piękność w mym wnętrzu już jest nakreślona 93
Strofa 13
WPROWADZENIE 96
OBJAŚNIENIE 97
Odwróć się, Miły 98
Wychodzę z mego istnienia 100
Zawróć, gołąbko 101
Bo jeleń zraniony 102
Na wzgórzu wylania się z cienia, 102
Na powiew twego lotu, szuka orzeźwienia 102
Strofy 14 i 15
WPROWADZENIE 104
UWAGA 105
OBJAŚNIENIE 106
Mój Ukochany jest jak gór wyżyny 108
Jak samotne dolirry wśród gajów tonące 108
Jak wyspy tajemnicze 109
Jak potoki rozgłośnie szumiące 110
Jak tchnienie wiatru miłośnie wiejące 113
Jak noc w spoczynku cichym pogrążona 119
W chwili gdy się rozlewa blask zorzy rumiany 119
Jak muzyka ciszą przepojona 121
Samotność, w której brzmią organy 121
Uczta, co moc i miłość daje na przemiany 123
Strofa 16
WPROWADZENIE 125
OBJAŚNIENIE 127
Schwytajcie nam lisy,
Bo winnica nasza już w pełnym rozkwicie 127
W pęki podobne do szyszki Złóżmy róż kwiecie 129
I nic się nie zjawi na wyniosłym szczycie 130
Strofa 17
WPROWADZENIE 132
OBJAŚNIENIE 133
Ustań, wichrze pólnocny śmiercią tchnący 133
A przyjdź, ty, południowy, ze wspomnieniem miłości 134
Powiej przez mój ogród 135
Niech się rozleją w krąg twoje wonności 136
I będzie się pasł Miły wśród kwiatów świeżości 137
Strofa 18
WPROWADZENIE 139
OBJAŚNIENIE 140
Nimfy z judejskiej ziemi 141
Gdy po kwiatach i krzewach pokrytych różami 141
Zapach się wokół rozlewa 142
Zostańcie z dala, za twierdzy murami 142
I nie wkraczajcie w progi, gdzie mieszkamy sami 143
Strofa 19
WPROWADZENIE 143
OBJAŚNIENIE 144
Ukryj się, moja jedyna Milości 145
I patrz obliczem Twoim na górskie wyżyny 145
Nie chciej wyjawiać skrytości 146
Lecz spójrz na drożyny 146
Tej, co wysp tajemniczych przebiega doliny 147
Strofy 20 i 21
WPROWADZENIE 147
OBJAŚNIENIE 149
Przez ptaki w swym locie swobodne 150
Lwy, jelenie, rogacze skaczące 151
Góry, doliny, rozłogi 152
Wody, przestworza jaśniejące,
Upiory nocne, sen niepokojące 153
Przez liry słodkie dźwięki
I przez śpiew syren was zaklinam 158
Byście nie sprawialy swym gniewem udręki 159
Ani się zbliżały w murów otoczenia 159
By miła spała pełna ukojenia 159
Strofa 22
WPROWADZENIE 160
OBJAŚNIENIE 161
Oblubienica weszła stęskniona 162
Do upragnionego ogrodu rozkoszy 163
Spoczywa czarem Jego ukojona, Oparłszy głowę 165
W słodkich objęciach Umiłowanego 165
Strofa 23
WPROWADZENIE 166
OBJAŚNIENIE 167
Pod drzewem jabłoni, 167
Poślubiłem cię, ma miła, 168
Tam moją rękę ci oddałem 168
I tam niewinność twoja powróciła 168
Gdzie ją twoja matka niegdyś utraciła 168
Strofa 24
WPROWADZENIE 170
OBJAŚNIENIE 171
Łoże nasze w kwieciu tonące 171
Jaskiniami lwów wokół otoczone 172
W purpurze całe 175
Pokojem wzniesione 176
Tysiącami złotych tarcz ozdobione 176
Strofa 25
WPROWADZENIE 177
OBJAŚNIENIE 178
Śladami Twoich kroków 178
Pobiegną dziewice w drogę 178
Za błyskiem skrzącym iskrami,
Za smakiem wina wytrawnego
W zapachy balsamu Bożego 179
Za smakiem wina wytrawnego 181
Strofa 26
WPROWADZENIE 184
OBJAŚNIENIE 185
W winnej piwnicy głębinie 186
Rozkosze mego Oblubieńca piłam 187
A kiedym wyszła, w zewnętrznej krainie,
o niczym nie wiedziałam 189
I co dawniej miałam, wszystko utraciłam 193
Strofa 27
WPROWADZENIE 194
OBJAŚNIENIE 196
I tam mi piersi dał Jedyny 196
Tam mnie najsłodszej nauczył mądrości 196
Tam Mu oddałam siebie i swoje czyny,
Nie zostawiwszy żadnej własności 197
I tam przyrzekłam być Jego w miłości 197
Strofa 28
WPROWADZENIE 199
OBJAŚNIENIE 200
Dusza ma Tobą zajęta jedynie 200
Całe moje jestestwo Twoja służba pochłania 201
Nie strzegę już stada 202
I nie mam innego starania 202
Zajęciem moim jest słodycz kochania 203
Strofa 29
WPROWADZENIE 204
OBJAŚNIENIE 207
Odtąd już nigdy błoń zielona 208
Nie ujrzy mnie ani pójdę kiedyś w tamte stronty! 208
Powiedzcie wszystkim, żem dla nich zgubiona 208
Poszłam, gdzie mnie porwała miłość 209
Zgubiłam wszystko, lecz mam skarb niezgłębiony 209
Strofa 30
WPROWADZENIE 211
OBJAŚNIENIE 212
Kwiaty, szmaragdów rumieńce 212
W porankach tchnących świeżością zebrane 212
Złożymy w zdobne wieńce 213
Twojej miłości kwieciem obsypane 215
I jednym włosem moim powiązane 216
Strofa 31
WPROWADZENIE 218
OBJAŚNIENIE 219
I jednym tylko włosem moim 220
Który na mojej szyi wiewem poruszony 220
Ujrzałeś boskim wzrokiem Twoim 220
Zostałeś obezwładniony 221
Jednym mych oczu spojrzeniem zraniony 222
Strofa 32
WPROWADZENIE 223
OBJAŚNIENIE 224
Gdy mnie swym wzrokiem ogarniałeś, 225
Zostawiłeś w mej duszy Twych oczu odblaski 225
I przez to we mnie tak się rozkochałeś! 225
A mym źrenicom dano wzniosłe łaski 226
Że mogę podziwiać piękności Twej brzaski 226
Strofa 33
WPROWADZENIE 228
OBJAŚNIENIE 229
O, nie chciej mną pogardzać 230
Choć twarz moja czarna od żaru słonecznego 230
Już możesz zwrócić Twój wzrok na mnie,
Bo gdyś mnie objął w blask spojrzenia Twego 230
Okryłeś mnie, wdziękami piękna czarownego 230
Strofa 34
WPROWADZENIE 233
OBJAŚNIENIE 234
Gołąbka biała 234
Z gałązką swoje do arki skierowała loty 234
Synogarlica Już odnalazła przedmiot swej tęsknoty
Na brzegach, gdzie zieleni zwieszają się sploty 235
Strofa 35
WPROWADZENIE 237
OBJAŚNIENIE 238
Żyła ukryta w samotności 238
I w samotności swoje gniazdo uwiła 238
I w samotności ją prowadził 239
Umiłowany, w którym siebie zagubiła 240
I Jego w samotności miłość zraniła 240
Strofa 36
WPROWADZENIE 241
OBJAŚNIENIE 243
Radujmy się sobą mój Miły 243
Chodźmy się przejrzeć w Twojej piękności 243
Na górę i na pagórek, 245
Gdzie rozlewają się wody przejrzyste 245
I wejdźmy w puszcz ostępy cieniste 246
Strofa 37
WPROWADZENIE 248
OBJAŚNIENIE 249
A potem na wyżyny W skaliste groty pójdziemy 249
Które w ukryciu są osłonione 250
I tam w ich wnętrze wszedłszy tajemnicze 251
Sok granatu pić będziemy słodycze 252
Strofa 38
WPROWADZENIE 254
OBJAŚNIENIE 254
Tam mi okażesz To, czego dusza moja pragnęła 255
Tam mnie obdarzysz. Mój Oblubieńcze, jedyne me życie,
Tym, co mi dałeś w innego dnia świcie 257
Strofa 39
WPROWADZENIE 260
OBJAŚNIENIE 261
Wietrzyka lekkie tchnienia 261
I śpiew słowika czułością drgający 265
Czar ląk lesistych 267
Niesie noc zdobna w blask promieniejący 267
I żarzy się w niej płomień bez bólu trawiący 268
Strofa 40
WPROWADZENIE I OBJAŚNIENIE 271
Już nikt teraz nie patrzy w tę stronę, 271
Aminadab też się, nie pokaże 272
Uciszone jest już oblężenie 272
Stada rumaków zstępowaly
Na widok wód, które się rozlały 273

ŻYWY PŁOMIEŃ MIŁOŚCI
Wprowadzenie 277
Prolog 289
Śpiew duszą pogrążonej w głębokim zjednoczeniu
z Bogiem 291
Strofa 1
OBJAŚNIENIE 293
O żywy płomieniu miłości! 294
O żywy płomieniu miłości!
Jak czule rani siła żaru twego 297
Środka mej duszy najgłębsze istnienie! 298
Bo nie masz w sobie już bólu żadnego! 304
Skończ już! – jeśli to zgodne z twym pragnieniem 310
Zerwij zasłonę tym słodkim zderzeniem 312
Strofa 2
OBJAŚNIENIE 319
O słodkie żaru upalenie! 320
O słodkie upalenie! O rano pełna uczucia błogiego! 322
O ręko miła, o czułe dotknienie! 327
Co dajesz przedsmak życia wieczystego! 330
I spłacasz hojnie wszystkie zaległości 332
Przez śmierć wprowadzasz do życia pełności 338
Strofa 3
OBJAŚNIENIE 343
Pochodnie ognia płonącego 344
W waszych odblaskach jasnych i promiennych 349
Otchłanie głębin zmysłu duchowego 354
Który był ślepy, pełen mroków ciemnych 387
Teraz z dziwnymi doskonałościami
Niosą Miłemu żar swój wraz z blaskami 392
Otchłanie głębin zmysłu duchowego
Z dziwnymi doskonałościami
Niosą Miłemu żar swój wraz z blaskami 395
Strofa 4
OBJAŚNIENIE 397
O jak łagodnie i miłośnie
Budzisz się, Miły, w głębi łona mego 398
Gdzie sam ukryty przebywasz rozkosznie 405
A słodkim tchnieniem oddechu Twojego,
Pełnego skarbów wieczystych i chwały,
Jak słodkie wznicasz miłości zapały 407

POEZJE
I. O Trójcy Przenajświętszej 411
II. Nad rzekami Babilonu 423
III. Pieśń duchowa 426
IV. Znam dobrze źródło 433
V. Noc ciemna 435
VI. Pasterz 436
VII. Żywy płomień miłości 437
VIII. Żyję nie żyjąc w sobie 438
IX. Wszedłem w nieznane 440
X. Lot miłości 443
XI. Glosa o rzeczach boskich 444
XII. Glosa druga 445
XIII. O Słowie Bożym 448
XIV. Całość doskonałości 448

SŁOWA ŚWIATŁA I MIŁOŚCI
Prolog 451
1. Sentencje 452
2. Zasady miłości 463
3. Wskazówki, które przechowała Maria Magdalena
od Ducha Świętego 473
4. Wskazówki zachowane przez Marię od Jezusa 475
Podstawy doskonałości 476
PRZESTROGI
PRZECIW ŚWIATU 481
Pierwsza przestroga 481
Druga przestroga 482
Trzecia przestroga 483
PRZECIW SZATANOWI 484
Pierwsza przestroga 485
Druga przestroga 485
Trzecia przestroga 486
PRZECIW SAMEMU SOBIE I PODSTĘPOM ZMYSŁOWOŚCI 487
Pierwsza przestroga 487
Druga przestroga 487
Trzecia przestroga 487
Cztery wskazówki dla pewnego zakonnika, by mógł osiągnąć doskonałość 488
Stopnie doskonałości 492
Ocena ducha i modlitwy pewnej karmelitanki bosej 495

LISTY
1. Do matki Katarzyny od Jezusa 499
2. Do Marii de Soto w Baezie 500
3. Do matki Anny od św. Alberta, przełożonej w Caravaca 501
4. Do matki Anny od św. Alberta 501
5. Do matki Anny od św. Alberta, przełożonej w Caravaca 502
6. Do pewnej karmelitanki bosej w Madrycie 504
7. Do karmelitanek bosych w Beas 505
8. Do karmelitanek bosych w Beas 506
9. Do matki Leonory Baptysty, karmelitanki bosej w Beas 509
10. Do o. Ambrożego Mariana od św. Benedykta, przeora w Madrycie 510
11. Do pani Joanny de Pedraza w Grenadzie 511
12. Do pewnej panienki z okolic Awili, która pragnęła zostać karmelitanką bosą 513
13. Do pewnego zakonnika, swojego ucznia 515
14. Do matki Marii od Jezusa, przełożonej w Kordobie 519
15. Do matki Leonory od św. Gabriela, karmelitanki bosej w Kordobie 520
16. Do matki Marii od Jezusa, przełożonej
karmelitanek bosych w Kordobie 522
17. Do matki Magdaleny od Ducha Świętego w Kordobie 524
18. Do o. Mikołaja od Jezusa (Doria), wikarego generalnego Zakonu Karmelitów Bosych 525
19. Do pani Joanny de Pedraza w Grenadzie 526
20. Do pewnej karmelitanki bosej dręczonej skrupułami 529
21. Do matki Marii od Jezusa, przełożonej karmelitanek bosych w Kordobie 530
22. Do matki Leonory od św. Gabriela w Kordobie 532
23. Do pewnej penitentki 533
24. Do o. Ludwika od św. Anioła w Andaluzji 534
25. Do matki Anny od Jezusa, karmelitanki bosej w Segowii 535
26. Do matki Marii od Wcielenia w Segowii 536
27. Do Marii od Wcielenia, przeoryszy w Segowii 537
28. Do pani Anny del Mercado y Peńalosa 538
29. Do nieznanej osoby 539
30. Do matki Anny od św. Alberta, przełożonej w Caravaca 540
31. Do pani Anny del Mercado y Peńalosa w Segowii 540
32. Do o. Jana od św. Anny, karmelity bosego w Maladze 542
33. Do pewnej karmelitanki bosej z Segowii 542
Facsimile pisma św. Jana od Krzyża 543
Wykaz najważniejszych myśli 545