Rytuał rodzinny

        Niestrudzony Duszpasterz Kościoła Powszechnego i całej rodziny ludzkiej, Ojciec Święty Jan Paweł II, w uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata, dnia 22 listopada 1981 roku wydał Adhortację apostolską "Familiaris Consortio", poświeconą zadaniom rodziny chrześcijańskiej. Ten wspaniały dokument jest owocem i ukoronowaniem prac ostatniego Synodu Biskupów, który odbył się w Rzymie w dniach od 26 września do 25 października 1980 r. Ojciec Święty pisze tam między innymi: ,,... do rodziny chrześcijańskiej będzie należała troska o to, by również w domu obchodzić w formie stosownej dla jej członków okresy i święta roku liturgicznego.
        Celem przygotowania i przedłużenia w domu kultu sprawowanego w kościele rodzina chrześcijańska sięga do modlitwy prywatnej... Poza modlitwą poranną i wieczorną, należy, idąc za wskazaniami Ojców Synodu, polecić lekturę i rozważania Słowa Bożego, przygotowanie do sakramentów, nabożeństwo i poświęcenie się Sercu Jezusowemu, różne formy kultu Matki Bożej, modlitwę przed i po posiłku, praktyki pobożności ludowej. (...) Wskazania soborowe otworzyły nowe możliwości dla rodziny chrześcijańskiej, zaliczając ją do grup, którym zaleca się wspólne odmawianie modlitwy brewiarzowej" (61).
        Celowi, by powyższe słowa stawały się rzeczywistością, służyć będzie rytuał rodzinny pt.: "Aby rodzina była bardziej Kościołem". Dlatego z radością i ogromną nadzieją należy powitać pojawienie się tak cennej pozycji. Tym bardziej że jest ona odpowiedzią na zapotrzebowanie społeczne na tego rodzaju pomoc dla polskich rodzin. Warto przytoczyć ocenę recenzenta, który pisze:
        "Autor z dużą znajomością zagadnienia - poznanego w czasie swoich studiów i naukowych badań - opracował unikalny w Polsce, a może i w tych rozmiarach nawet w świecie, zbiór propozycji do pełnego religijnego przeżywania liturgii rodzinnej "Kościoła domowego". Rytuał opracowany został zgodnie z nauką Kościoła posoborowego, wierny jest tradycji oraz realizuje postulaty i zasady odnowionej liturgii" (Ks. dr Michał Tschuschke).

        Pragnę wyrazić szczerą wdzięczność autorowi za trud opracowania, a Wydawnictwu za staranne wydanie pozycji.
        Oby rytuał rodzinny, jak od dawna oczekiwany gość, trafił do każdej rodziny naszej Diecezji i pod każdy polski dach.
        Niech ojcowie i matki udzielają błogosławieństw, niech przewodniczą w lekturze Pisma Św., niech będą nauczycielami modlitwy, niech budzą wiarę w sercach swych dzieci i zwiastują im Dobrą Nowinę o zbawieniu, niech wskrzeszają i pielęgnują nasze odwieczne, tradycyjne zwyczaje, przepełnione treściami ewangelicznymi i szczerą pobożnością.

        Prośmy, by święty Józef, "Mąż Sprawiedliwy", nieskazitelny opiekun i orędownik, strzegł każdej polskiej rodziny, opiekował się nią i ją oświecał.
Maryja, Królowa Polski, której 600-lecie obecności na Jasnej Górze świętuje cały nasz Naród, niech «będzie również Matką "Kościoła domowego", ażeby dzięki Jej macierzyńskiej pomocy każda rodzina chrześcijańska mogła rzeczywiście stać się "małym Kościołem»...
        A Chrystus Pan, Król wszechświata, Król rodzin, niech będzie obecny jak w Kanie, w każdym ognisku chrześcijańskim, aby dać mu światło, radość, pogodę i męstwo" (Familiaris Consortio 86).


Olsztyn, dnia 18 kwietnia 1982

spis treści:

CYKL BOŻEGO NARODZENIA

OKRES ADWENTU

Adwentowe obrzędy domowe

Wieniec adwentowy

Pień adwentowy

Świece i lampiony adwentowe

Gotowość rodziny na przyjęcie Pana

Kalendarz adwentowy

Róża adwentowa

Różdżka Jessego

Siano dobrych uczynków

Żłóbek adwentowy

Udział w roratach

Wędrująca figura Matki Bożej

Listy do Dzieciątka Jezus

Udramatyzowany Adwent

Ozdoby choinkowe

Przygotowanie upominków gwiazdkowych

Święta adwentowe

Św. Andrzeja, apostoła, patrona rybaków - 30 listopada

Św. Barbary, dziewicy i męczennicy - 4 grudnia

Św. Mikołaja, biskupa - 6grudnia

Historia i legenda o św. Mikołaju

Wieczór mikołajowy

Błogosławieństwo słodyczy

Niepokalane Poczęcie NMP - 8 grudnia

św. Łucji, dziewicy i męczennicy - 13grudnia

Święto Oczekiwania Matki Bożej - 18 grudnia

Żłóbek biblijny (część I - Adwent)

I niedziela Adwentu - Abraham

II niedziela Adwentu - Izajasz prorok

III niedziela Adwentu - Św. Jan Chrzciciel

IV niedziela Adwentu - Najświętsza Maryja Panna

Św. Józef - 23 grudnia

Wieczornica adwentowa

Metanoia - adwentowa pokuta

Rekolekcje adwentowe

Nabożeństwo pokutne

Dzień pokutny

Nowenna przed Bożym Narodzeniem

 

OKRES NARODZENIA PAŃSKIEGO

Wigilia Narodzenia Pańskiego

Zwyczaje i obrzędy wigilijne

Post ścisły

Snopy zboża

Żelazo płużne i łańcuch

Siano wigilijne

Tradycyjne potrawy

Wolne miejsce przy stole

Pierwsza gwiazda

Opłatek wigilijny - Obrzęd błogosławieństwa opłatków

Świeca wigilijna

Wieczerza wigilijna

Uroczystość Narodzenia Pańskiego

Zwyczaje Bożonarodzeniowe

Szopka lub żłóbek z figurką Dzieciątka Jezus

Choinka - Obrzęd błogosławieństwa choinki

Świeca bożonarodzeniowa - Obrzęd błogosławieństwa

Żłóbek biblijny (część II - Boże Narodzenie)

Święta i wspomnienia w okresie Bożego Narodzenia

Uroczystość Objawienia Pańskiego

Obrzędy i zwyczaje epifanijne

Obrzęd błogosławieństwa kredy i kadzidła

Obrzęd znaczenia kredą drzwi i domów

Misyjny dzień dziecka

Święto Chrztu Pańskiego

 

OKRES ZWYKŁY – Publiczna działalność Chrystusa

Spotkania biblijne

Święta okresu zwykłego

Obrzędy i zwyczaje okresu zwykłego

Karnawał – radość uczniów Chrystusa

Patron rodziny

Błogosławieństwo nowego mieszkania

 

CYKL PASCHALNY

OKRES WIELKIEGO POSTU

Zwyczaje i obrzędy Wielkiego Postu

Posypanie głów popiołem

Nabożeństwo Drogi Krzyżowej

Rozważanie stacji Drogi Krzyżowej

Udział w „Gorzkich Żalach”

Czytanie i rozważanie Słowa Bożego

            I, II, III, IV Niedziela Wielkiego Postu

Powstrzymywanie się od zabaw i wesel hucznych

Wstrzemięźliwość i post ścisły

Jałmużna postna

Wieczornice wielkopostne

Podwyższenie Krzyża

Błogosławieństwo cierniowej korony

Zakrywanie krzyży i obrazów

 

WIELKI TYDZIEŃ

Obrzędy i zwyczaje Wielkiego Tygodnia

Niedziela Palmowa

Procesja z palmami

Hołd Chrystusowi Mesjaszowi

Wielki Poniedziałek – Namaszczenie w Betanii

Wielki Wtorek – Zapowiedź zdrady Judasza i zaparcia się Piotra

Wielka Środa – Zdrada Judasza

 

Święte Triduum Paschalne - Szczyt liturgii roku kościelnego

Wielki Czwartek – Dzień ustanowienia Eucharystii i Kapłaństwa

Msza olejów

Msza Wieczerzy Pańskiej

            Agapa wielkoczwartkowa

            Kwesta wielkoczwartkowa

            Ciemnica

Wielki Piątek – Dzień zbawczej męki i śmierci Jezusa

            Adoracja krzyża

            Boży Grób

Wielka Sobota – Dzień spoczynku Pana w grobie

            Święcenie pokarmów

            Pisanki

            Baranek wielkanocny

            Nowy ogień

            Udział w liturgii parafialnej

 

OKRES WIELKANOCY

Pięćdziesiąt dni radości paschalnej

Zwyczaje i obrzędy wielkanocne

            Pozdrowienie wielkanocne

            Rezurekcja i udział w procesji

            Dekoracja domów

            Paschał rodzinny

            Śniadanie wielkanocne

            „Szukanie zajączka”

            Śmigus-Dyngus

            „Emaus”

            Pielgrzymka do „źródła” – II Niedziela Wielkanocna

Wniebowstąpienie Pańskie

Ostatnia Epifania Zmartwychwstałego

            Nowenna przed uroczystością Zesłania Ducha Świętego

Uroczystość zesłania Ducha Świętego

Dzień Pięćdziesiątnicy

            Dziękczynienie za urodzaje i plony

Zwyczaje i obrzędy zielonoświątkowe

Majenie domów

Sobótka zielonoświątkowa

Szukanie kwiatów

Majówka

Liturgia godzin

 

OKRES ZWYKŁY

Czas wzrostu Kościoła

Niedziela - Dzień Pański

„Mała Wielkanoc”

Obrzęd błogosławieństwa przy stole

 

SAKRAMENTY KOŚCIOŁA

Znaki sakramentalne

Sakrament Chrztu

Sakrament Bierzmowania

Sakrament Eucharystii

Sakramenty uzdrowienia

Sakrament pokuty i pojednania

Pierwsza spowiedź dziecka

Wieczór pokutny

Namaszczenie chorych

Sakrament Święceń

Nauka Kościoła

Obrzęd błogosławieństwa prymicyjnego

Sakrament Małżeństwa

Przygotowanie do małżeństwa

Zaręczyny - Obrzęd błogosławieństwa narzeczonych

Błogosławieństwo pary młodych przed ślubem

Liturgia sakramentu małżeństwa

Powitanie nowożeńców

Przyjęcie weselne

Drzewko wspólnoty rodzinnej

Rocznica ślubu

Jubileusz 25 i 50-lecia małżeństwa

 

SAKRAMENTALIA – Małe sakramenty

Błogosławieństwo stołu

Błogosławieństwo przed podróżą

Pielgrzymka rodzinna

Błogosławieństwo gromnic - 2 lutego

Błogosławieństwo chleba - 5 lutego

Błogosławieństwo pól

Błogosławieństwo wianków w czwartek oktawy Bożego Ciała

Obrzęd błogosławieństwa ryb – 29 czerwca

Błogosławieństwo ziół, kwiatów i kłosów oraz owoców

Obrzęd błogosławieństwa dziecka na początku roku szkolnego

Błogosławieństwo zniczy i kwiatów na groby – 1 i 2 listopada

Egzorcyzmy i modlitwy o uwolnienie od złego ducha

Pogrzeb chrześcijański

Modlitwy za zmarłych

 

MODLITWY

Pacierz

Modlitwy w różnych potrzebach

Różaniec

Koronka do Bożego Miłosierdzia

Litanie